مطالعه ی مالیات شیرین به صورت کتاب

در بسیاری از علوم و موضوعات، محققان از ابعاد گوناگونی مردم را تحلیل و دسته‌بندی کرده‌اند. درخصوص مسئولیت‌پذیری اجتماعی و موضوع این کتاب نیز می‌توان مردم را سه دسته دانست: خودخواه، خوددوست و دگردوست. اولی رذیلت، دومی طبیعت و سومی فضیلت است. طبیعی است که هرکس خودش را دوست داشته باشد؛ ولی این خوددوستی معمولاً ثابت نمی‌ماند: یا به‌سمت خودخواهی متمایل می‌شود، یا دگرخواهی. بنابراین خودخواهی و دگرخواهی هر دو منشأ واحدی دارند و آن، سرشت و طبیعت خوددوست انسان است.

«نظام بازار با اصل‌انگاشتن خودخواهی و بیشینه‌سازی مادی در انسان و عقلایی ‌خواندن آن و فرض وجود بازار رقابتی، به‌دنبال تحقق کارایی است و به دو هدف عدالت و ارزش‌های انسانی بی‌اعتناست» (توکلی، ۲۴).

«بسط آزاد خودخواهی به‌خودی‌خود از‌طریق عمل نیروها به هماهنگی اقتصادی می‌انجامد که درنتیجه، به تعادل مستمر منتهی می‌شود. این همان دست نامرئی است که به گفته‌ی اسمیت بازار را هدایت می‌کند. از حس خودخواهی، اصل رقابت نیز سرچشمه می‌گیرد که یک عامل اجتماعی را شکل می‌دهد. رقابت، حس خودخواهی افراد را در چارچوب خود هدایت می‌کند» (نمازی، ۵۸).

فرض تحلیلگران اقتصادی و دولتمردان این است که «بازاریان و فعالان اقتصادی خودخواه هستند و دولت، خیرخواه جامعه است؛ پس باید از تولیدکننده و مصرف‌کننده مالیات بستاند تا درجهت منافع جامعه هزینه کند». این موضوع تاحدودی درست است؛ اما اقتصاد از علوم تبدیل هست‌ها به بایدهاست؛ پس باید کاری کرد که اکثریت خودخواه به اقلیت خوددوست و دگردوست آن بپیوندند و اگر چنین شود و دگردوستان هم با نتی هم‌آهنگ با برنامه‌ریزان اقتصاد ملی بنوازند، دیگر نیازی به مالیات‌ستانی و تحکم دولت نخواهد بود.

کتاب مالیات شیرین برای این تغییر، راه‌حلی با همین نام و در قالب سرمایه‌گذاری به‌جای مالیات پیشنهاد کرده است که درصورت تأیید و حمایت، هم می‌تواند برای دولت و هم فعالان اقتصادی گره‌گشا باشد و گنجایش و پذیرش (قابلیت و مقبولیت) گسترده‌ای به‌همراه داشته باشد. امید است که با استقبال و تأیید فعالان اقتصاد روبرو شود.

سجاد حاجب

بهمن ۱۳۹۴

Print This Post



دیدگاه ها :