مطالعه ی مالیات شیرین به صورت کتاب

بخش دوم: نقد نظام مالیاتی

فصل چهارم: عوامل تشدید مالیات گریزی

 

عوامل متعددی موجب تشدید مالیات‌گریزی می‌شود. برخی از آن عوامل عبارت است از:

هزینه‌های غیرضروری دولت

«حجم قابل‌توجهی از هزینه‌های دولت از حیث ضرورت برای اداره‌ی کشور زائد و غیرضروری است که تاکنون اولویتی اصولی برای این هزینه‌ها تدوین نشده و یکی از عوامل فسادهای مالی پیدا و پنهان در دستگاه‌های اجرایی کشور به‌شمار می‌رود و مسائلی از این نوع، سطح اعتماد افراد به نظام مالیاتی را کاسته و یکی از عوامل اصلی فرار مالیاتی محسوب می‌شود» (تهذیبی، ۳۹۱).

«اگر مؤدیان اطلاع کافی از موارد مصرف مالیات‌های پرداختی نداشته باشند و احساس کنند که مالیات‌های پرداختی آنان در موارد غیرضروری هزینه گردیده و تأثیر آن را در افزایش رفاه جامعه نبینند، به فرار مالیاتی تشویق خواهند شد» (رهبر، ۸۰).

مفاسد اقتصادی

مهم‌تر از هزینه‌های غیرضروری، مفاسد اقتصادی است که مردم را از مالیات گریزان کرده است. زمانی که از اخبار مفاسد اقتصادی آگاه می‌شوند، مالیات‌هایشان را هدررفته می‌بینند.

دشواری کسب‌وکار

«دشواری کسب‌وکار در کشور، تمایل فرد به پرداخت مالیات را کاهش داده است. در شرایط رکود تورمی که بدنه‌ی اقتصاد سود قابل‌توجهی ندارد، به مالیات به‌عنوان هزینه‌ی زائد و تحمیلی نگاه می‌کند؛ لذا به راه‌های مختلف سعی در فرار از پرداخت آن دارد» (عیسی شهسوارخجسته، رئیس اسبق سازمان امور مالیاتی، ۱۵/۹/۹۱).

بی‌اعتمادی

«شکاف و دیوار بلند بی‌اعتمادی بین دستگاه‌های حکومتی و مردم، سبب افزایش هزینه‌های اجرایی شده که برخورد نامناسب مجریان و روش‌های پیچیده‌ی اجرایی، این هزینه را بیشتر می‌کند» (سجادی،۱۳۹۰: ۲۳۹).

«چه‌بسا مؤدیان، اعتمادی به دولت نداشته باشند و بر این عقیده باشند که درآمدهای مالیاتی هدر رفته یا توسط سیاستمداران و کارمندان فاسد به‌هدر می‌رود؛ به همین دلیل تمایلی به پرداخت مالیات‌ها نداشته باشند» (گیل، ۶۶).

وجهه‌ی نهاد مالیات‌ستان

«شاید تصویر اداره‌درآمدها درمیان مؤدیان مناسب نباشد. این امر چه‌بسا منجر به عدم‌تمکین از قانون و فرار مالیاتی گردد. سیاست اصلاحی ممکن: تغییر و بهبود تصویر بیرونی اداره‌درآمدها ازطریق تقویت بازدهی، کارایی و انسجام آن» (گیل، ۷۸).

نارضایتی از حکومت

«یکی از عوامل مؤثر بر فرار مالیاتی، میزان طرفداری یا مخالفت مؤدی با نظام سیاسی حاکم است؛ زیرا هر نظامی بخشی از درآمدهای ملی را برای موجودیت خود هزینه می‌کند و با استفاده از مالیات مردم هزینه‌های حاکمیتی خود را تأمین و بقای خود را تداوم می‌بخشد. علاوه‌بر این‌که میزان نارضایتی از دولت، دافع مالیات است، میزان نارضایتی از مالیات نیز دافعه‌ای علیه محبوبیت نظام سیاسی است. بر همین اساس، گاهی چشمپوشی دولت‌ها از فرار مالیاتی یا کاهش درصد مالیات‌ها ناشی از اجتناب از هزینه‌ی سیاسی‌‌انتخاباتی آن است؛ درحالی‌که طرح مالیات شیرین عواید سیاسی دارد نه عوارض سیاسی.

 

Print This Post



دیدگاه ها :